Ölçek Ekonomisi Nedir? Kapsam Ekonomisi Nedir? | Detaylı Anlatım

Ölçek ekonomisi nedir ve kapsam ekonomisi nedir sorularına yanıt vermek ve bu konuda sizi bilgilendirmek üzere bu yazıyı hazırladım. İnsanlar işletme açarken ya da işletmelerinin karını artırmak istediklerinde, ölçek ekonomisini ve kapsam ekonomisini bilmelerinin onlara önemli faydası olacağını düşünüyorum.

O zaman tüm detaylarıyla bu konuyu inceleyelim.

Ölçek Ekonomisi Nedir?

ölçek ekonomisi

İşletmelerin üretimi artırmaları sonucunda maliyetlerinin düşmesi anlamına gelmektedir. İşletmeler, seri üretimi artırdıklarında genellikle maliyetleri de düşer. Bu sayede daha çok kar elde etme şansına sahip olurlar.

Genel olarak işletmeleri incelediğimizde, büyük işletmeler daha çok üretim yaptıkları için maliyetleri daha düşüktür. Böylece daha çok kar elde ederler. Küçük işletmelere baktığımızda ise üretim daha az olduğu için maliyet, büyük işletmelere göre daha fazladır ve kar oranı da daha azdır.

Büyük işletmeler, daha karlı iş yaptıkları için büyümeleri de hızlı olur. Girişimciler de bu durumu göz önüne alarak maliyeti düşürerek daha çok üretmeyi amaçlamaktadır. Bunun sonucunda, büyümeleri de daha hızlı olacaktır.

Ölçek ekonomisinin özelliği olan üretimi artırarak maliyetin düşürülmesine örnek olarak aşağıdaki duruma bakabiliriz. Diyelim ki tişört baskısı yaptırmak istiyorsunuz ve buna göre teklif aldınız.

  • 100 tane tişörte 3000 TL fiyat verildiğini düşünürsek, 1 tişörtün maliyeti 30 TL’dir.
  • 200 tane tişörte 5000 TL fiyat verildiğini düşünürsek, 1 tişörtün maliyeti 25 TL’dir.
  • 400 tane tişörte 8000 TL fiyat verildiğini düşünürsek, 1 tişörtün maliyeti 20 TL’dir.
  • 1000 tane tişörte 15.000 TL fiyat verildiğini düşünürsek, 1 tişörtün maliyeti 15 TL’dir.

Bu örnekte gördüğümüz üzere, alacağımız malın sayısı arttıkça birim başına fiyat daha da düştü. Bunun sebebi, üretici firmanın üretimi artırdıkça maliyeti düşürmesidir. 100 tişört üretirken size tanesini 30 TL’ye satıyordu ve bu durumda belki firmanın maliyeti 20 TL idi. Ancak 1000 tane ürettiğinde, size tanesini 15 TL’den veriyor. Belki de bu durumda şirketin maliyeti, tişört başına 10 TL.

Şirket, maliyetini düşürdükçe size de orantılı olarak indirim yapabiliyor.

Gelelim firmaların çıktılarına göre getiri türlerine. Aşağıda 3 farklı getiri türünü göreceksiniz. Sizlere bunları detaylı olarak anlatacağım.

  1. Ölçeğe göre sabit getiri (sabit ölçek getirisi): Üretim miktarı artsa da maliyet aynı oranda arttığında, sabit ölçek getirisi olmaktadır. Yani üretimi artırsanız bile maliyet sabit kalır.
  2. Ölçeğe göre artan getiri (pozitif ölçek ekonomisi nedir): Üretim miktarı arttığında, maliyetlerin düşmesi durumudur. Yani girdilere göre çıktılar daha fazladır ve maliyet, üretim arttıkça düşer.
  3. Ölçeğe göre azalan getiri (negatif ölçek ekonomisi nedir): Üretim miktarı arttığında, maliyetlerin daha da arttığı durumdur. Yani girdilere göre daha az çıktı olmaya başlar ve maliyet, üretim arttıkça daha da artar.

Her ürün ve her sektörde farklı ölçek ekonomisi durumları olmaktadır. Bazılarında üretim arttıkça maliyet sabit kalır, bazılarında üretim arttıkça maliyet düşer ve bazılarında ise üretim arttıkça maliyet de artar.

Sizlere ölçek ekonomisi türleri neler onları da anlatmak istiyorum.

Ölçek Ekonomisi Türleri Nelerdir?

Ölçek ekonomisi türleri; dışsal ölçek ekonomisi ve içsel ölçek ekonomisi olmak üzere 2’ye ayrılır.

Dışsal ölçek ekonomisi işletmelerin mevcut sektörlerindeki gelişmelerden etkilenmesine denir. İçsel ölçek ekonomisi ise işletmelerin personel kadrosu, kriz yönetimi ve diğer bazı faktörleri barındıran konularla ilgilidir.

Dışsal Ölçek Ekonomisi Nedir?

Her firma ya da işletme farklı sektörlerde yer alır. Bu sektörlerde bir takım değişiklikler meydana gelebilir. İşletmeler de bu değişikliklerden etkilenirler ve maliyetleri değişebilir. Bazen artabilir, bazen de düşebilir.

Dışsal ölçek ekonomisi, işletmelerin bulundukları sektördeki gelişmelerden etkilenmesine denmektedir.

Genellikle sektörün popülaritesinin artması ya da azalması ve o sektörde teknolojinin gelişmesi gibi faktörler, işletmelerin maliyetlerini etkilemektedir.

En İyi 6 Forex Şirket Puanım
1. Olive Markets
(Türkçe Destek)
4.9
2. FXPro 4.7
3. XM 4.6
4. FXTM 4.5
5. XTrade 4.4
6. İdealFX 4.4

Teknolojik gelişmelerin olması ve şirketin buna uyum sağlayabilmesi, genellikle maliyetlerin azalmasına neden olur.

İçsel Ölçek Ekonomisi Nedir?

Her firma ya da işletmenin kendi içindeki durumlara göre maliyetlerin değişmesi, içsel ölçek ekonomisini tanımlamaktadır. Firmaların kendi programları ve kendi imkanları bulunmaktadır. Kendilerini geliştirmelerine göre, maliyetler düşebilir ya da yükselebilir.

Genellikle uzman personel kadrosu, kriz yönetimi ve teknolojiyle uyum, içsel ölçek ekonomisini etkilemektedir.

Ölçek ekonomisi nedir öğrendik. Şimdi en çok merak edilen konulardan biri olan kapsam ekonomisi nedir öğrenelim.

Kapsam Ekonomisi Nedir?

kapsam ekonomisi nedirİşletmeler ya da firmalar, bir alanda faaliyetlerini sürdürürler. Bu işletmeler, maliyetlerini azaltmak için diğer alanlarda da gücünü kullanmaya çalışırlar. Bu ekonomi türüne, kapsam ekonomisi adı verilmektedir.

İşletmeler ellerinde bulunan imkanları, farklı alanlarda değerlendirmeye başlayarak hem maliyetlerini düşürmeye çalışırlar hem de karlarını artırmaya çalışırlar.

Bazı firmalar, gelişmiş teknolojik donanımlara sahiptir. Bu olanaklar sayesinde, farklı ürünlerin üretimi de mümkün olmaktadır. Genellikle ekstra yer, alet veya işçi gücüne ihtiyaç duymadan üretime başlayabilirler.

Böylece aynı maliyetler az artarken üretim daha fazla artar. Böylece firmalar daha hızlı büyüyerek karlılıklarını artırabilirler.

Kapsam ekonomisinde talep daha çok dikkate alınır. Gelen taleplerin karşılanması yönünde karar alan bu firmalar, işlemlere başlayarak üretime geçerler. Ölçek ekonomisinde ise arz göz önüne alınır. Firmalar daha çok arz yaparak maliyetleri düşürmeyi amaçlarlar.

Sonuç olarak iki ekonomi türünde de hem maliyetlerin azaltılması hem de karın artırılması amaçlanmaktadır.

Bir işletmesi olan ya da işletme kurmayı düşünen girişimciler, ekonomi türlerini bilmelidir. Uzun vadede hem kar etmeyi hem de maliyetlerini düşürmeyi sağlayacak plan ve programlar önceden yapılırsa, başarı oranı artarken kayıp riski de azalır.

Siz de eğer işletme açmayı düşünürseniz, size anlattığı konulara dikkat etmelisiniz. Tabi ki işletme açarken, öğrenmeniz ve yapmanız gereken birçok konu daha bulunmaktadır.

Saha araştırması, üretilecek ürünlerin geleceği, teknolojisi, uzman personel, hammadde kaynakları, maliyetler, kısa vade ve uzun vadede hedefler gibi birçok konuyu göz önüne almalısınız. Böylece başarılı bir işletme sahibi olabilirsiniz. Tabi potansiyel ve beklenmedik riskleri de gözden kaçırmamanız gerekir.

Ölçek Ekonomisi Kaça Ayrılır?

Ölçek ekonomisi 2’ye ayrılır. Bunlar; dışsal ölçek ekonomisi ve içsel ölçek ekonomisidir. İşletmelerin kendi sektörünü ilgilendiren dış faktörlere dışsal ölçek ekonomisi denirken; işletmelerin kendi içindeki maliyetler ve işleyişini barındıran hususlara ise içsel ölçek ekonomisi denir.

3 yıl Ziraat Bankası’nda, 7 yılı aşkın bir süre de İş Yatırım’da çalıştım. Son 1 yıldır ise freelance yatırım danışmanlığı yapıyorum. Sizler de finansal piyasalar hakkında bilgi edinmek isterseniz blogumda yer alan şirket incelemeleri ve finans yazılarımı okuyabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here